మనసు విచారంగా ఉన్నప్పుడు చేయాల్సిన 10 చిన్న పనులు
కారణం లేకుండానే మనసు భారంగా అనిపిస్తోందా? ఏ పని మీద ఆసక్తి కలగడం లేదా? గుండెల్లో ఏదో తెలియని వెలితి, నిస్సహాయత మిమ్మల్ని చుట్టుముట్టేస్తున్నాయా? ఇది ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలోనూ ఏదో ఒక సమయంలో ఎదురయ్యే స్థితి. చాలామంది ఈ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు మొబైల్ చూస్తూ గడిపేస్తారు, కానీ అది మీ సమస్యను పరిష్కరించకపోగా మరింత పెంచుతుంది. Sad mind quick fixes కోసం వెతుకుతున్నారా? మీ మూడ్ని కేవలం కొద్ది నిమిషాల్లో మార్చే అద్భుతమైన చిట్కాలు కొన్ని ఉన్నాయి. విచారం అనేది ఒక తాత్కాలిక మేఘం వంటిది. అది ఎంత దట్టంగా ఉన్నా, దాని వెనుక ఉత్సాహం అనే సూర్యుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు. ఈ చిన్న మార్పులు మీ విచారాన్ని తరిమికొట్టి, మీలో మళ్ళీ ఉత్సాహాన్ని నింపుతాయి. మనసును ఒక చిన్న పిల్లాడిలా భావించాలి; దానికి చిన్న చిన్న పనులతోనే పెద్ద సంతోషాన్ని ఇవ్వవచ్చు.
మూడ్ బాలేనప్పుడు మనం చేసే సాధారణ పొరపాట్లు (Common Mistakes)
మనం బాధలో ఉన్నప్పుడు మన మెదడు తర్కాన్ని (Logic) పక్కన పెట్టి భావోద్వేగాలకు లొంగిపోతుంది. ఆ సమయంలో మనం చేసే కొన్ని పనులు మనల్ని మరింతగా విచారంలోకి నెట్టేస్తాయి. అవేంటో ముందుగా తెలుసుకుందాం:
సోషల్ మీడియా స్క్రోలింగ్: ఇది నేటి కాలంలో అందరూ చేసే అతిపెద్ద తప్పు. మనసు బాలేనప్పుడు ఫేస్బుక్ లేదా ఇన్స్టాగ్రామ్ చూస్తూ కూర్చుంటే, అక్కడ ఇతరుల కృత్రిమ సంతోషాన్ని, వారి విదేశీ ప్రయాణాలను లేదా ఖరీదైన విందులను చూస్తాము. దానివల్ల మనల్ని మనం ఇతరులతో పోల్చుకుని, మన జీవితం ఇంతేనా అని మరింత కుంగిపోతాము. దీనినే ‘సోషల్ మీడియా డిప్రెషన్’ అని కూడా అంటారు.
ఒంటరిగా గదిలో బంధీ అవ్వడం: బాధగా ఉన్నప్పుడు ఎవరితోనూ మాట్లాడకూడదని, చీకటి గదిలో తలుపులు వేసుకుని కూర్చుంటాము. కానీ ఒంటరితనం అనేది నెగటివ్ ఆలోచనలకు పండగ వంటిది. చీకటి గదిలో మీ ఆలోచనలతో మీరే కుస్తీ పట్టడం వల్ల నెగటివిటీ పెరుగుతుందే తప్ప తగ్గదు. గాలి, వెలుతురు లేని చోట మనసు మరింత భారంగా మారుతుంది.
జంక్ ఫుడ్ లేదా అతిగా తినడం (Emotional Eating): బాధలో ఉన్నప్పుడు చాక్లెట్లు, ఐస్ క్రీములు లేదా నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు తింటే ఆ క్షణానికి మెదడులో డోపమైన్ విడుదలయ్యి బాగున్నట్లు అనిపిస్తుంది. కానీ ఆ తర్వాత రక్తంలో షుగర్ లెవల్స్ పెరగడం లేదా తగ్గడం వల్ల శరీరం మరింత నీరసించిపోతుంది. ఇది మీ మానసిక ఆరోగ్యానికి దీర్ఘకాలంలో హాని కలిగిస్తుంది.
దుఃఖాన్ని అణచివేయడం: ఏడవడం బలహీనత అని భావించి చాలామంది విచారాన్ని లోపలే దాచుకుంటారు. కానీ మనసులోని బాధను కళ్లనీళ్ల రూపంలో బయటకు వదిలేయడం వల్ల మనసు తేలికపడుతుంది. భావాలను అణచివేయడం వల్ల అవి లోపల విషంగా మారి శారీరక అనారోగ్యాలకు దారి తీస్తాయి.
మనసును ఉల్లాసంగా మార్చే 10 చిన్న పనులు (Practical Ways)
మనసు విచారంగా ఉన్నప్పుడు పెద్ద పెద్ద లక్ష్యాల గురించి ఆలోచించకుండా, ఈ క్రింది చిన్న చిన్న పనులను చేయడం వల్ల తక్షణ ఫలితం ఉంటుంది:
1. 5 నిమిషాల నడక (The Power of Movement)
మీరు ఒకే చోట కూర్చుని ఉండటం వల్ల ఆలోచనలు కూడా ఒకే చోట నిలిచిపోతాయి. కేవలం 5 నిమిషాల పాటు బయటకు వెళ్లి నడవండి. ప్రకృతిలో లేదా ఆకాశం కింద నడవడం వల్ల మెదడుకు తాజా ఆక్సిజన్ అందుతుంది. నడిచేటప్పుడు మన శరీరంలో ఎండార్ఫిన్లు అనే ‘హ్యాపీ హార్మోన్లు’ విడుదలవుతాయి. బయట గాలి తగలడం, పక్షుల అరుపులు వినడం లేదా చెట్లను చూడటం వల్ల మీ దృష్టి మీ సమస్యల నుండి మళ్లుతుంది. ప్రకృతికి మనసును స్వస్థపరిచే శక్తి ఉంది.
2. నచ్చిన పాట వినడం (Music Therapy)
సంగీతం మన భావోద్వేగాలను నియంత్రించగలదు. అయితే ఇక్కడ ఒక జాగ్రత్త తీసుకోవాలి. బాధలో ఉన్నప్పుడు విచారకరమైన పాటలు వినకూడదు. అప్పుడు మరింత లోతుకు వెళ్లిపోతారు. కొంచెం వేగవంతమైన బీట్ ఉన్న పాటలు లేదా మీకు స్ఫూర్తినిచ్చే గీతాలను వినండి. సంగీతం మన మెదడులోని నరాలను ఉత్తేజపరుస్తుంది. వీలైతే ఆ పాటతో పాటు మీరు కూడా గొంతు కలపండి. గట్టిగా పాడటం లేదా చిన్నగా డ్యాన్స్ చేయడం వల్ల మీ నెగటివ్ ఎనర్జీ అంతా బయటకు పోతుంది.
3. డైరీ రాయడం (Expressive Writing)
మనసు విచారంగా ఉన్నప్పుడు ఎవరితోనైనా మాట్లాడాలని ఉంటుంది, కానీ అందరూ మనల్ని అర్థం చేసుకోలేరు. అటువంటప్పుడు ఒక తెల్ల కాగితం తీసుకోండి. మీ మనసులో ఏముందో, మిమ్మల్ని ఏది బాధపెడుతుందో ఏ మాత్రం మొహమాటం లేకుండా రాసేయండి. దీనినే ‘బ్రెయిన్ డంపింగ్’ అంటారు. మీ మనసులోని భారమంతా కాగితం మీదకు మారినప్పుడు, మీ గుండె బరువు తగ్గినట్లు అనిపిస్తుంది. రాసిన తర్వాత ఆ కాగితాన్ని చింపి అవతల పారేయడం వల్ల ఆ సమస్య కూడా మీ జీవితం నుండి తొలగిపోయిందనే మానసిక సంతృప్తి కలుగుతుంది.
4. ఒక గ్లాసు చల్లని నీళ్లు తాగడం
ఇది వినడానికి చాలా చిన్న విషయంగా అనిపించవచ్చు, కానీ సైంటిఫిక్ గా దీనికి ఒక కారణం ఉంది. మనసు ఆందోళనగా లేదా విచారంగా ఉన్నప్పుడు మన శరీర ఉష్ణోగ్రతలో మార్పులు రావచ్చు. ఒక గ్లాసు చల్లని నీళ్లు నెమ్మదిగా గుటక వేస్తూ తాగడం వల్ల మీ పల్స్ రేటు తగ్గుతుంది మరియు మీ నరాలు రిలాక్స్ అవుతాయి. ఇది మీ దృష్టిని ప్రస్తుత క్షణం (Present Moment) మీదకు తెస్తుంది. నీరు తాగడం వల్ల శరీరంలోని టాక్సిన్స్ బయటకు వెళ్లి, మెదడుకు ఒక రకమైన తాజాదనం వస్తుంది.
5. పరిశుభ్రత మరియు స్నానం (Refreshing Rituals)
బాధగా ఉన్నప్పుడు మనం స్వీయ సంరక్షణను (Self-care) విస్మరిస్తాము. కానీ చల్లని నీళ్లతో ముఖం కడుక్కోవడం లేదా గోరువెచ్చని నీటితో స్నానం చేయడం వల్ల తక్షణమే రిఫ్రెష్గా అనిపిస్తుంది. నీరు మన శరీరానికి తగిలినప్పుడు ఒక రకమైన సానుకూల శక్తి విడుదలవుతుంది. మంచి బట్టలు వేసుకోవడం, తల దువ్వుకోవడం వంటి చిన్న పనులు మీకు మీ మీద గౌరవాన్ని పెంచుతాయి. “నేను నా గురించి శ్రద్ధ తీసుకుంటున్నాను” అనే భావన మనసును దృఢపరుస్తుంది.
6. మొక్కలకు నీళ్లు పోయడం లేదా పెట్స్తో గడపడం
ఏదైనా సజీవమైన ప్రాణితో సమయం గడపడం ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది. మీ ఇంట్లో మొక్కలు ఉంటే వాటికి నీళ్లు పోయండి, ఎండిన ఆకులను తుంచండి. మట్టిని తాకడం వల్ల మన శరీరంలో సెరోటోనిన్ అనే హార్మోన్ విడుదలవుతుంది. ఒకవేళ మీకు కుక్కలు లేదా పిల్లులు ఉంటే వాటితో ఆడుకోండి. జంతువులకు ఉండే నిష్కల్మషమైన ప్రేమ మీలోని విచారాన్ని మాయం చేస్తుంది. ఇతరులకు లేదా మరో ప్రాణికి సాయం చేస్తున్నామనే భావన మనల్ని మనం ప్రేమించుకునేలా చేస్తుంది.
7. గట్టిగా శ్వాస తీసుకోవడం (4-7-8 Breathing Technique)
విచారంగా ఉన్నప్పుడు మన శ్వాస వేగంగా లేదా అసమానంగా ఉంటుంది. దీనిని సరిదిద్దడం ద్వారా మనసును ప్రశాంతపరచవచ్చు.
ముక్కుతో 4 సెకన్ల పాటు గాలి పీల్చుకోండి.
7 సెకన్ల పాటు గాలిని లోపలే బిగబట్టండి.
నోటితో 8 సెకన్ల పాటు నెమ్మదిగా గాలిని వదలండి. ఈ ప్రక్రియను ఐదు సార్లు చేయండి. దీనివల్ల మీ మెదడుకు ‘అంతా బానే ఉంది’ అనే సంకేతం అందుతుంది. ఆక్సిజన్ సరఫరా పెరగడం వల్ల ఆలోచనల్లో స్పష్టత వస్తుంది.
8. ఫోన్ పక్కన పెట్టండి (Digital Detox)
డిజిటల్ ప్రపంచం మనల్ని నిరంతరం ఏదో ఒక సమాచారంతో ముంచెత్తుతోంది. విచారంగా ఉన్నప్పుడు కనీసం అరగంట పాటు ఫోన్ను పక్క గదిలో పెట్టేయండి. స్క్రీన్ లైట్ మన మెదడును అలసిపోయేలా చేస్తుంది. ఫోన్ లేని ఆ అరగంటలో కిటికీలోంచి బయట ప్రపంచాన్ని చూడండి లేదా మీకు నచ్చిన ఒక పుస్తకాన్ని చదవండి. నోటిఫికేషన్ల శబ్దం లేని నిశ్శబ్దం మీ మనసును మళ్ళీ ట్రాక్ మీదకు తెస్తుంది.
9. చిన్న విజయాలను ప్రశంసించుకోవడం (Self-Affirmation)
విచారంలో ఉన్నప్పుడు మనం చేసిన తప్పులే మనకు గుర్తొస్తాయి. దీనికి వ్యతిరేకంగా పనిచేయండి. ఈరోజు మీరు చేసిన ఒక చిన్న మంచి పనిని లేదా గతంలో సాధించిన ఒక విజయాన్ని గుర్తు చేసుకోండి. “నేను ఇంత కష్టాన్ని దాటుకుని వచ్చాను, ఇది కూడా గడిచిపోతుంది” అని మీకు మీరు చెప్పుకోండి. మీకు మీరు థాంక్స్ చెప్పుకోవడం వల్ల మీలోని ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. మీ డైరీలో మీరు కృతజ్ఞత కలిగి ఉన్న మూడు విషయాలను రాయండి. కృతజ్ఞత (Gratitude) ఉన్న చోట విచారం నిలబడలేదు.
10. ప్రియమైన వారితో మాట్లాడటం
మీ బాధను ఎవరికీ చెప్పకుండా లోపలే దాచుకోవద్దు. మీ మాటలను తీర్పు (Judgment) తీర్చకుండా వినే ఒక వ్యక్తితో మాట్లాడండి. అది మీ అమ్మ కావచ్చు, స్నేహితుడు కావచ్చు. ఐదు నిమిషాల మాటలు మీ మనసులోని చీకటిని తొలగిస్తాయి. ఒక్కోసారి మన సమస్యకు పరిష్కారం అక్కర్లేదు, కేవలం ఎవరైనా వింటే చాలు అనిపిస్తుంది. ఆ వినే చెవి దొరికినప్పుడు మనసు తేలికపడుతుంది. ఒకవేళ ఎవరూ లేకపోతే దేవుడితో లేదా మీతో మీరే గట్టిగా మాట్లాడుకోండి.
విచారాన్ని శాశ్వతంగా దూరం చేసే అలవాట్లు (Long-term Habits)
Sad mind quick fixes అనేవి అప్పటికప్పుడు పని చేస్తాయి, కానీ మనసు ఎప్పుడూ ప్రశాంతంగా ఉండాలంటే కొన్ని జీవనశైలి మార్పులు అవసరం:
సరైన నిద్ర: నిద్రలేమి వల్ల మనసు చిరాకుగా, విచారంగా మారుతుంది. రోజుకు 7-8 గంటల నిద్ర తప్పనిసరి.
క్రమబద్ధమైన వ్యాయామం: వ్యాయామం అనేది శరీరానికే కాదు, మనసుకి కూడా మంచిది. ఇది డిప్రెషన్ రాకుండా కాపాడుతుంది.
సూర్యరశ్మి: ఉదయాన్నే పది నిమిషాల పాటు ఎండలో ఉండటం వల్ల విటమిన్-డి అందుతుంది, ఇది మూడ్ని మెరుగుపరచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం: పండ్లు, కూరగాయలు మరియు నట్స్ తీసుకోవడం వల్ల మెదడు చురుగ్గా ఉంటుంది.
ముగింపు (Conclusion)
విచారంగా ఉండటం అనేది మానవ సహజం, అది ఒక పాపం కాదు. ఆకాశంలో మేఘాలు వచ్చినట్లే విచారం కూడా వస్తుంది, మళ్ళీ వెళ్ళిపోతుంది. కానీ అందులోనే ఉండిపోవడం మన చేతుల్లో ఉంటుంది. పైన చెప్పిన sad mind quick fixes అనేవి మ్యాజిక్ లాంటివి కావు, కానీ అవి మీ మనసును మళ్ళీ స్థితిస్థాపకత (Resilience) వైపుకు తెస్తాయి. రేపటి గురించి లేదా నిన్నటి గురించి చింతించకండి, ఈ క్షణంలో ఒక చిన్న మార్పు చేయండి.
ఒక గ్లాసు నీళ్లు తాగండి, కిటికీ తెరిచి బయట ప్రపంచాన్ని చూడండి. గుర్తుంచుకోండి, ఆకాశంలో మేఘాలు శాశ్వతం కాదు, సూర్యుడు మళ్ళీ వస్తాడు! మీ జీవితం చాలా విలువైనది, చిన్న చిన్న విచారాలకు దానిని బలి చేయకండి. మీరు ఈ స్థితి నుండి బయటకు రాగలరని నమ్మండి.
ఈ పది పనులలో మీరు ఇప్పుడు ఏది చేయబోతున్నారు? మీకు ఏది బాగా పని చేసిందో కామెంట్స్ లో తెలియజేయండి. మీలాగే బాధలో ఉన్న మరొకరికి ఈ వ్యాసాన్ని పంపడం ద్వారా వారికి సహాయపడండి!
నేను మీకు ఇంకేమైనా సహాయం చేయగలనా? వచ్చే ఆర్టికల్ దేని గురించి వ్రాయాలో సూచించండి!